Hulp van ouders bij je huis: dit kan er misgaan bij scheiding
Je ouders willen je helpen een woning te kopen. Dat is mooi, en het komt steeds vaker voor. Maar wat gebeurt er als het later misgaat? Een scheiding, financiële problemen bij je ouders, of een woning die verkocht moet worden: dat zijn situaties waar niemand aan denkt op het moment van ondertekenen. Toch kunnen ze grote gevolgen hebben.
Schenking: definitief, maar niet zonder gevolgen
Ouders kunnen hun kind een belastingvrije schenking geven, die ook voor de aankoop van een woning mag worden gebruikt. Let op: de speciale verhoogde schenkingsvrijstelling voor de eigen woning (de zogeheten 'jubelton') is per 1 januari 2024 afgeschaft. De reguliere jaarlijkse vrijstelling van ouders aan kinderen bedraagt in 2026 maximaal €6.908. Dat geld is eenmaal gegeven en wordt fiscaal niet teruggedraaid, ook niet bij een scheiding. Maar civielrechtelijk kan er wel discussie ontstaan. Stel: je ouders schenken het geld alleen aan jou. Bij een scheiding kan dat worden gezien als jouw privévermogen, wat ongelijkheid creëert bij de verdeling van de overwaarde. Je partner heeft immers minder eigen inbreng gehad. Dat leidt tot gesprekken die je liever niet voert.
Familielening: een vordering blijft een vordering
Lenen van je ouders lijkt informeel, maar juridisch is het dat niet. Of in ieder geval: het zou dat niet moeten zijn. Een familielening is een echte schuld, vastgelegd in een contract met rente en aflossingsschema. Bij een scheiding moet die lening worden afgelost uit de verkoopopbrengst, vóórdat de overwaarde wordt verdeeld. Dat kan de verdeling flink beïnvloeden, zeker als de woning weinig overwaarde heeft.
Komen je ouders zelf in financiële problemen? Dan is de vordering die zij op jou hebben een bezitting in hun faillissementsboedel. Een curator kan die vordering opeisen. Plotseling staan niet je ouders maar een externe partij aan de andere kant van de tafel.
Borgstelling: het risico dat ouders vergeten
Sommige geldverstrekkers laten ouders meetekenen of borg staan voor de hypotheek van hun kind. Dat klinkt als een formaliteit, maar het is dat niet. Ouders worden hiermee hoofdelijk aansprakelijk. Als jij na een scheiding de hypotheeklasten niet meer kunt dragen en betalingsproblemen ontstaan, kan de geldverstrekker je ouders aanspreken voor het volledige restschuldbedrag. Zelfs als hun eigen inkomen of vermogen inmiddels is gedaald.
Dat is het scenario dat weinig mensen van tevoren bespreken. De handtekening wordt gezet in een periode van optimisme, maar de aansprakelijkheid blijft bestaan zolang de hypotheek loopt.
Wat je nu al kunt doen
Goede vastlegging voorkomt veel ellende. Leg schriftelijk vast wie de schuldenaar is bij een familielening, wie de rente betaalt, en wat er gebeurt bij vervroegde aflossing of verkoop van de woning. Bespreek ook wat de afspraken betekenen bij een relatiebreuk. Dat voelt ongemakkelijk, maar het is een stuk minder ongemakkelijk dan een conflict achteraf.
Wil je weten welke constructie het beste past bij jouw situatie? Wij denken graag met je mee. Als onafhankelijk adviseur kijken we naar jouw persoonlijke omstandigheden en helpen we je de juiste keuzes te maken, zonder belang bij een bepaalde uitkomst.