Inkomen partner weg? Zo bereken je of je hypotheek betaalbaar blijft
Je koopt samen een huis, allebei met een inkomen. Het voelt solide. Maar wat als je partner morgen langdurig ziek wordt en niet meer kan werken? Die vraag stellen de meeste mensen zich pas als het al te laat is.
Hoe snel loopt het inkomen terug?
Bij werknemers in loondienst volgt bij langdurige ziekte een vast patroon. De wet verplicht de werkgever in zowel het eerste als het tweede ziektejaar minimaal zeventig procent van het loon door te betalen. In veel cao’s is het eerste jaar op honderd procent gesteld, maar dat geldt niet voor iedereen. Daarna stopt de loondoorbetaling en val je terug op een WIA-uitkering. De hoogte daarvan hangt af van de situatie: de meest voorkomende variant (WGA-loongerelateerd) bedraagt de eerste twee maanden vijfenzeventig procent en daarna zeventig procent van het gemaximeerde dagloon. In de praktijk betekent dat een flinke inkomensdaling, zeker als je partner goed verdiende.
Voor zelfstandigen is het nog directer. Zonder een arbeidsongeschiktheidsverzekering valt het inkomen in één keer vrijwel volledig weg. Geen loondoorbetaling, geen WIA. Niets.
Wat betekent dat voor je hypotheek?
Je hypotheek loopt gewoon door. De vaste lasten ook: verzekeringen, energie, lokale belastingen, eventueel onderhoud aan de woning. Die posten verdwijnen niet omdat je partner niet meer werkt. Als het resterende inkomen niet genoeg is om alles te betalen, ontstaat er een probleem.
Geldverstrekkers wijzen er zelf op dat een daling van het inkomen de betaalbaarheid van de hypotheeklasten in gevaar kan brengen. Als je uiteindelijk structureel niet meer aan je betalingsverplichtingen voldoet, kan de geldverstrekker de hypotheek opeisen. Het huis moet dan worden verkocht, soms gedwongen.
En als de verkoopopbrengst te laag is?
Een gedwongen verkoop levert zelden de beste prijs op. Als de opbrengst lager is dan de openstaande hypotheekschuld, houd je een restschuld over. Zonder Nationale Hypotheek Garantie ben je daar zelf verantwoordelijk voor. Heb je wel NHG, dan zijn er onder bepaalde voorwaarden mogelijkheden om die restschuld kwijt te schelden bij gedwongen verkoop door arbeidsongeschiktheid.
Ben je kwetsbaar? Reken het door.
Het NIBUD adviseert om niet alleen te kijken naar wat je nu kunt betalen, maar ook naar wat er gebeurt als één inkomen wegvalt of flink daalt. Zet je vaste lasten op een rij: hypotheek, energie, verzekeringen, kinderopvang, eventuele schulden. Bereken daarna wat er netto overblijft als je partner terugvalt op zeventig procent van zijn of haar salaris. Past dat nog?
Veel stellen ontdekken bij zo’n berekening dat de marge kleiner is dan gedacht. Niet omdat ze onverantwoord hebben gekocht, maar omdat ze het scenario simpelweg nooit hebben doorgerekend.
Een gesprek met een hypotheekadviseur helpt om dit concreet in beeld te brengen. Welke risico’s loop jij? Wat kun je zelf opvangen met een buffer, en waar heb je een verzekering voor nodig? Die vragen beantwoord je beter vóórdat je partner uitvalt dan erna.